Program 2026

Na początku Dni Messiaena publiczność Zgorzelca i Görlitz będzie miała wyjątkową okazję poznania Festiwalu i jego organizatorów w ramach wystawy pop-up odbywającej się w sercu Starego Miasta w Görlitz. Odwiedzających zachęcamy do nawiązania spontanicznego kontaktu z zespołem Festiwalu, zadawania pytań i uzyskania wglądu w przebieg Dni Messiaena.

Wystawa dostarcza informacji na temat samego Festiwalu czy Messiaena jako osoby i jego pobytu w niewoli w Stalagu VIII A Görlitz. Między wystawą a performansem powstaje umożliwiająca spotkania przestrzeń, w której publiczność może swobodnie się poruszać, odkrywać nowe dla siebie rzeczy i nawiązywać rozmowy.

Temu otwartemu wydarzeniu od 16:30 do 17:30 towarzyszyć będzie sopranistka Catie Leigh Laszewski, której występ nada wystawie muzyczny wymiar. W recitalu wokalnym wykona ona wybrane utwory Oliviera Messiaena, a także inne kompozycje, aby na samym początku wiosennej części Dni Messiaena zapoznać publiczność w mieście z brzmieniem jego muzyki. Koncert ten jest wynikiem wieloletniej współpracy między Meetingpoint Memory Messiaen i EuropaChorAkademie Görlitz.

W sierpniu 2025 roku 25 młodych muzyków z Niemiec, Francji i Polski spotkało się na granicy polsko-niemieckiej, aby wspólnie grać i tworzyć program wyraźnie nawiązujący do twórczości i osoby Oliviera Messiaena. Wspierali ich paryski Ensemble Écoute, flecistka Helen Bledsoe, kompozytorzy Martin Matalon i Tristan Murail oraz kompozytorka Grażyna Pstrokońska- Nawratil. Te dwie ostatnie osoby były uczniami samego Messiaena. W koncercie, który odbędzie się 1 maja, zaprezentowane zostaną muzyczne efekty tego spotkania: utwory Tristana Muraila, George’a Benjamina oraz młodych aspirujących kompozytorów z Polski, Francji i Niemiec, stanowiąc dialog nowych głosów z muzycznym dziedzictwem.

To szczególne oprowadzanie łączy badania historyczne z refleksją muzyczną. Historyk dr Johannes Bent i muzykolożka dr Katarzyna Bartos oprowadzą Państwa po Miejscu Pamięci Stalag VIII A i przybliżą Państwu pobyt Oliviera Messiaena w obozie, jak też okoliczności powstania jego Kwartetu na koniec czasu.

Aby uzyskać nowe spojrzenie na warunki niewoli i sztukę, która powstała w tym miejscu, w tym oprowadzaniu uwzględniona zostanie zarówno perspektywa historyczna, jak i krajobraz dźwiękowy tego miejsca oraz analiza muzyki.

W tej szczególnej rozmowie spotkają się wspomnienia o Olivierze Messiaenie z poszukiwaniem muzycznych śladów: kompozytorka, prof. Grażyna Pstrokońska-Nawratil, laureatka międzynarodowych konkursów i była studentka Oliviera Messiaena podzieli się swoimi doświadczeniami z pracy z mistrzem. Będzie o tym rozmawiać z dr Katarzyną Bartos, ekspertką w dziedzinie muzyki współczesnej. Wspólnie z kompozytorem dr hab. Adamem Porębskim, który będzie moderował dyskusję, będą rozmawiać o muzyce współczesnej – na poziomie analitycznym, kulturowym i historycznym.

Festiwal Dni Messiaena od lat ściśle współpracuje z EuropaChorAkademie Görlitz oraz Ensemble Écoute z Paryża. Przed Państwem wieczór pieśni, który ma na celu podkreślenie znaczenia tej współpracy i zaoferowanie bliskiego doświadczenia kameralnej muzyki wokalnej. W atmosferze historycznego budynku znanego jako Ständehaus zaprezentowane zostaną utwory kameralne, które stworzą przestrzeń do introspekcji, bliskości i nowych doznań słuchowych.

Oprócz obozu jenieckiego Stalag VIII A ślady przemocy można znaleźć również na terenie miasta Görlitz, gdzie znajdowały się miejsca pracy przymusowej. Kto został zmuszony do robót w III Rzeszy i co wiemy dzisiaj o warunkach życia i pracy tych osób? Podczas wycieczki rowerowej Alexandra Grochowski, dyrektorka Meetingpoint Memory Messiaen, pokaże uczestnikom miejsca pracy przymusowej i odpowie na te pytania w oparciu o najnowsze wyniki badań.

Meeitngpoint Memory Messiaen niemal codziennie otrzymuje wiadomości od rodzin byłych jeńców wojennych Stalagu VIII A, którzy albo poszukują informacji na temat pobytu w niewoli swoich krewnych, albo sami je dostarczają. Wymiana informacji, zwłaszcza z potomkami jeńców francuskich i belgijskich, jest poważnym dowodem na trwałą obecność i ciągłe znaczenie Stalagu VIII A Görlitz w pamięci wielu rodzin. Podczas dyskusji warsztatowej dr Johannes Bent przedstawi bieżące działania Meetingpoint w odniesieniu do aktualnego stanu badania historii Stalagu VIII A jako miejsca przemocy i pamięci. Wydarzenie będzie okazją do otwartej wymiany na temat badań i pracy nad pamięcią.

Sinfonietta Dresden pod dyrekcją Milko Kerstena wykona kompozycje, którym grozi zniknięcie ze zbiorowej pamięci. Dotyczy to na przykład żydowskich kompozytorek Vítězslavy Kaprálovej i Rosy Wertheim. Dla ludzi dotkniętych wojną, wysiedleniami i kulturowym wykorzenieniem muzyka może uosabiać miejsce, do którego się tęskni i może być schronieniem. Jest zawsze częścią nadawania ludzkiemu życiu sensu. Także branie odpowiedzialności zawsze oznacza obserwowanie, słuchanie, nazywanie i rozwijanie empatii.

Volker Sondermann skomponuje nowy utwór wiążący się z tym tematem i stworzy ramy dla utworu izraelsko-palestyńskiego kompozytora Samira Odeh-Tamimi. Drezdeński kronikarz na rok 2025 Alexander Estis przeczyta teksty, które opracuje wraz z muzykami specjalnie na te koncerty jako poetycką mowę dźwięków.